Trump devrede: Ukrayna’nın Starlink erişimi kısmen düzeldi, Zelenskiy temkinli

Arka plan

Ukrayna ordusu, savaşın başından bu yana cephe iletişimi için büyük ölçüde Starlink terminallerine güveniyor. Ukrayna’da Starlink’in askeri sürümü Starshield kullanılıyor. Geçtiğimiz hafta Kiev, belirli bir hızı aşan araçların Starlink uydularından hizmet alamadığını duyurmuştu. Basına yansıyan bilgilere göre sınır saatte 160 kilometreydi; bu da cephede hızlı hareket eden araç ve mühimmatların bağlantısını doğrudan etkiledi. Kısıtlamanın, ABD’nin Ukrayna’nın Rusya’nın petrol altyapısına yönelik uzun menzilli saldırılarını dizginlemeye çalıştığı bir döneme denk gelmesi, gelişmeyi teknik bir sorun olmaktan çıkarıp siyasi bir tartışmaya dönüştürdü. Elon Musk, kısıtlama haberleri üzerine “bu konuda karar orduya ve başkana ait” diyerek sorumluluğu reddetmiş; Starshield’ın ABD ordusu tarafından kontrol edildiğini öne sürmüştü. Trump ve Rubio ise kararların Beyaz Saray’a değil, hizmetin sahibi SpaceX’e ve Musk’a ait olduğunu söylemişti. Böylece son günlerde ortaya kimin yetkili olduğu belirsiz bir tablo çıktı.

ABD Başkanı Donald Trump, Elon Musk’ın Ukrayna’nın Starlink uydu interneti hizmetine erişimi yeniden sağladığını açıkladı. 23 Ekim’de gazetecilere konuşan Trump, Musk’la doğrudan görüşüp görüşmediği sorusuna net yanıt vermedi; ancak kullandığı ifade, sürecin başkanlık düzeyinde takip edildiğini gösterdi. Bu açıklama, Ukrayna sahasında belirli hızlarda seyreden araçların uydu bağlantısının kesildiği haberleriyle büyüyen krizin ardından geldi.

Arayıp aramadığım ya da başka birinin arayıp aramadığı konusunda yorum yapmak istemiyorum. Sonuçta erişimi yeniden sağladı.

The Wall Street Journal’ın ABD’li ve Ukraynalı yetkililere dayandırdığı habere göre Trump aynı gün Musk’ı arayarak kısıtlamaların kaldırılmasını istedi. Görüşmenin ardından Starlink sistemi daha normal çalışmaya başladı. Ancak bazı Ukraynalı yetkililer, hizmetin henüz tamamen eski haline dönmediğini, hızların yalnızca önceki kısıtlama dönemine kıyasla yükseldiğini aktardı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, aynı gün yaptığı açıklamada ülkedeki Starlink sistemlerinin bağlantı hızlarının hâlâ eski seviyesine dönmediğini söyledi. Zelenskiy, önümüzdeki günlerde ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile konuyu görüşmeyi umduğunu da ifade etti. Bu ifade, Washington’daki “sorun çözüldü” havasına karşı Kiev’in temkinli duruşunu ortaya koyuyor.

Ne anlama geliyor?

Starlink’in savaş bölgelerindeki stratejik önemi biliniyor; ancak erişimin siyasi pazarlıklarda bir koz olarak kullanılabilmesi, askeri iletişimde dış kaynaklara güvenmenin riskini net biçimde ortaya koydu. Trump’ın “erişim yeniden sağlandı” açıklaması, iyileşmenin siyasi düzeyde kararlaştırıldığını düşündürüyor. Zelenskiy’nin “hızlar eski seviyede değil” sözü ise teknik düzelmenin zamana yayılabileceğini gösteriyor. Bundan sonra Rubio ile yapılacak görüşme, kısıtlamaların tamamen kalkıp kalkmayacağı konusunda belirleyici olabilir. Asıl soru ise şu: Starlink gibi kritik bir altyapı, savaşın seyrine göre yeniden kısıtlanabilir mi? Ukrayna açısından bu belirsizlik, iletişim altyapısında alternatif arayışlarını hızlandırabilir.